Ślubu konkordatowego może udzielić duchowny uprawniony do zawierania małżeństw w imieniu kościoła lub związku wyznaniowego uznanego przez polskie prawo. Sama funkcja księdza, pastora lub innego duchownego nie wystarcza – musi on mieć także upoważnienie swojej władzy kościelnej oraz otrzymać od narzeczonych wymagane zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego.
Kto może udzielić ślubu konkordatowego?
Uprawnionym celebransem jest duchowny kościoła albo związku wyznaniowego, którego sytuacja prawna jest uregulowana w Polsce, i który został wyznaczony przez właściwą władzę religijną do przyjmowania oświadczeń o zawarciu małżeństwa ze skutkami cywilnymi. W Kościele katolickim będzie to najczęściej ksiądz upoważniony zgodnie z przepisami kościelnymi.
Ślub konkordatowy łączy ceremonię religijną ze skutkiem cywilnym. Nie oznacza to jednak, że duchowny staje się urzędnikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Działa w ramach procedury przewidzianej przez prawo państwowe, a po ceremonii przekazuje dokumenty do USC. Zwykła ceremonia religijna, przeprowadzona bez spełnienia wymogów urzędowych, nie jest małżeństwem konkordatowym i nie wywołuje skutków cywilnych.
Jakie warunki trzeba spełnić przed ceremonią?
Najważniejszym dokumentem jest zaświadczenie o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa, wydawane przez Urząd Stanu Cywilnego. W praktyce często określa się je skrótowo jako zaświadczenie o braku przeszkód. Bez niego duchowny nie może przeprowadzić ceremonii, która ma wywołać skutki w prawie cywilnym.
Przed ślubem sprawdźcie następujące kwestie:
- Status kościoła lub związku wyznaniowego – powinien być uznany albo mieć sytuację prawną uregulowaną w Polsce.
- Upoważnienie duchownego – celebrans musi być uprawniony przez właściwą władzę religijną do przyjmowania oświadczeń małżeńskich ze skutkami cywilnymi.
- Zaświadczenie z USC – narzeczeni muszą uzyskać dokument potwierdzający brak przeszkód cywilnoprawnych do zawarcia małżeństwa.
- Termin ważności dokumentu – zaświadczenie zachowuje ważność przez 6 miesięcy od dnia wydania, dlatego ceremonia powinna odbyć się w tym okresie.
Brak zaświadczenia z USC albo przekroczenie jego ważności może oznaczać, że odbędzie się wyłącznie ślub religijny. Taka ceremonia nie powoduje automatycznego powstania małżeństwa w rozumieniu prawa państwowego.
Co dzieje się po ślubie?
Po przyjęciu oświadczeń małżeńskich duchowny sporządza i podpisuje wymagane dokumenty, a następnie przekazuje je do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego. Powinien zrobić to w ciągu 5 dni od zawarcia małżeństwa. Dopiero na tej podstawie USC sporządza akt małżeństwa.
Dlatego przed ceremonią należy upewnić się nie tylko, czy wybrany duchowny może przeprowadzić obrzęd, lecz także czy działa w ramach procedury uznawanej przez polskie prawo. To właśnie połączenie upoważnienia religijnego, zaświadczenia z USC i terminowego przekazania dokumentów decyduje o cywilnej skuteczności ślubu konkordatowego.
